David Vann - Bir İntihar Efsanesi

Bu, David Vann'ın şimdiye kadar okuduğum üçüncü kitabı: Pislik ve Keçi Dağı'nı burada yorumlarım zaten. Şimdi okumadığım bir tek Caribou Adası kaldı. Caribou Adası  nasıldır, okumadan bilemeyeceğim tabii ama şimdi Bir İntihar Efsanesi'ni de okumuş olarak bu adamın her seferinde "yok, bu sefer şaşırmam" dememe rağmen beni şoktan şokta koşturmaya devam ettiğini söyleyebilirim...

Pislik yorumumda da Vann'ın oldukça tuhaf, acı ve aklıma gelmeyen daha bir çok sıfat ile tarif edilebilecek bir hayatı olduğunu belirtmiştim: üvey annesinin annesi, önce kocasını sonra kendisini vuruyor; Vann'ın babası da yine kendini vuruyor... Anneannesinin intihar notları Vann'a kalıyor... Bir İntihar Efsanesi'nin sonundaki teşekkür yazısında Vann, "Son olarak aileme teşekkür ederim, çünkü babamın intiharı konusu son derece rahatsız edici bir konuydu ve bu öyküler özel hayatımızı ilgilendiriyor. Öyküler kurgu olmakla birlikte, gerçek olan birçok şeye de dayanıyor. Üvey annem, Nettie Rose, yıllar boyunca bir sürü şeyi benimle konuşarak, benden desteğini hiç esirgemedi. Hayatında başka ölümler de yaşamış olan bu kadın cesaretiyle beni etkilemiştir."

Eğer hayat hikayesini az buçuk bilerek başlarsanız kitaba, siz de bir düşünüyorsunuz okurken, "acaba gerçekleri mi yazdı be?" diye. Onunda bu yazıyı görünce de insan ne kadarının gerçek, ne kadarının kurgu olduğunu düşünürken buluyor kendini. Sanki kurgu olduğunu umduğum kısımlar gerçek, gerçek olabileceğine inandığım kısımlar ise kurguymuş gibi geliyor bana nedense... Bunda önceden iki kitabını okumuş olmamın da etkili olduğunu düşünüyorum: Vann, insanın içinde var olduğunun farkına bile varamadığı ve belki de hiç varamayacağı öyle karanlık, öyle ürkütücü köşeleri deşiyor ki kaleme aldığı çoğu olayı sözcüklere dökebilmek için ucundan, kenarında da olsa hissetmiş olmak lazım.

Sizler için de şok efektini bozmak istemediğimden öykülerin konusuna çok da fazla girmek istemiyorum. Ama zaten başlıktan da anlaşılacağı gibi kitabın merkezinde intihar var. Okumaya değer yanı ise insanların bu harekete nasıl sürüklendiği... Bir İntihar Efsanesi sayesinde bir kez daha anladım ki sadece kendini düşünen, kendisi yalnız kalmasın diye başkalarını zorla, akıl oyunlarıyla peşinden sürükleyen, sürekli depresif olup bu negatif enerjiyi durmaksızın etrafındakilere saçan, dünyadaki minik güzelliklerle mutlu olmayı bilemeyen insanlara hiç ama hiç tahammülüm yok!

Tanıtım Yazısı:

Jim tekrar Roy'un yanına oturup onu seyretti. Hâlâ aynıydı, tamamen aynı. Biraz öteye fırlayan 44'lük Magnum'u eline aldı. Namluyu kendi kafasına dayadı, fakat indirip manyak gibi gülmeye başladı. Kendini öldüremiyorsun bile, dedi kendi kendine yüksek sesle. Sadece kendini öldürme oyunu oynuyorsun. Önündeki elli yıl boyunca ayık kalıp her dakika bunu düşüneceksin. Senin payına düşen bu.

Hayatta herkesin payına düşen acı vardır. Ölüm başı çeker. Hele insanın yaşamına farklı bir yoldan girdiyse... İntihar eden babaya duyulan özlem, sadece öfke duygusuyla bastırılabilir. Ne hesap sorulabilir ona, ne de anlamaya çalışılır. Ama gün gelir, yazar, alıp kalemi eline bedel ödetir bırakıp gidene; altından kalkamayacağı bir acı yükleyerek... 

Bir İntihar Efsanesi, Caribou Adası'yla tanıdığımız Amerikan edebiyatının genç yıldızı David Vann'ı dünya çapında üne kavuşturan kitap. Gerçekle kurmacanın çok ince bir çizgiyle ayrıldığı, insanı, farkına varmadan ya da varmak istemeden alıp götüren öyküler...

Buradan satın alın; David Vann - Bir İntihar Efsanesi

Bu kitapla ne içilir: Xanax

Bu kitapla ne dinlenir: R.E.M - Everybody Hurts

David Vann - Keçi Dağı

Pislik'i okuduktan sonra aklımdan geçen bir düşünce olmuştu; Keçi Dağı'nı okurken de aynı şeyi düşünürken buldum kendimi: "David Vann yazmayı seçmeseymiş çok iyi bir seri katil falan olabilirmiş." Adamı tanımam, etmem haliyle. Önce kocasını, sonra kendisini vurmuş bir üvey anneanne, intihar eden bir baba gibi kısıtlı bilgilerim var hakkında. İki kitaptan çıkarabildiğim kadarıyla bu büyük travmalar ona yetmiş de artmış bile. Damarlarımın içinin yandığını hissediyorum Vann'ı okurken. Yatağımda rahat rahat yatarak okusam da tüm bedenim acıyor. Bu da yetmezmiş gibi kalbim ve beynim acıyor. Bir yandan da hayran kalıyorum kendisine... Acı ve zevk arasındaki o garip çizgide gidip geliyorum yani.

Kitap, bir baba, oğul ve dede ile babanın en yakın arkadaşı Tom'un (ki ismi geçen tek karakter de Tom) ormanda geleneksel geyik avına çıkmalarıyla başlıyor. Silahını hak ettiğin, artık büyüdüğünü kanıtlamak için bir geyik vurması gerektiğinin farkında olan oğul, geyik vuramıyor. Onun yerine bir kaçak avcıyı vuruyor. Adamlar hep birlikte "ne yapsak, ne etsak?" moduna girince olaylar zaten sarpa sarmaya başlıyor. Oğlumuzun da Vann'ın Pislik kitabındaki derecede bir saykoluğa sahip olduğunu da söylemek lazım...

Cesedin yanına varıp ona bakabildim ve bir geyiğin leşine bakmaktan daha fazla rahatsız olmadım. Hatta heyecanlandığımı bile söyleyebilirim.

Vann, bu tek bir olaydan çıkarak, tüylerimizi ürperte ürperte daha büyük şeyleri sorgulatıyor bize. Ana sorusu da şu: NEDEN AVLANIRIZ? Öldürmek, insanın sağ kalmak için mecburen yaptığı bir şey mi mesela, yoksa içine kazınmış bir güdü mü? Öldürmekten zevk almak psikopatlık mı, içgüdüsel bir his mi? Hayvanları öldürmek doğruyken insanları öldürmek neden yanlış? Neden yaşıyoruz? Neden ölüyoruz? Neden "öldürmek" diye bir şey var? Nedir olayımız, ne?! Kalbi sağlam olmayanlar uzak dursun bu kitaptan.

Tanıtım Yazısı:

On bir yaşındaki bir çocuk, Cherokee'li atalarının geleneklerine uygun olarak ilk geyiğini avlayıp erkekliğe geçiş sınavını verecek! Bunu gerçekleştirmek için babası, dedesi ve babasının arkadaşı Tom'la birlikte Keçi Dağı'ndaki aileye ait araziye gidiyor. Ama her şey beklendiği gibi, olması gerektiği gibi gitmiyor... "Drama içimizdeki kötülüğün tarifidir ve son noktası da cehennemdir, cehennemî bir manzaranın tarifidir," diyen David Vann, bu görüşünü romandaki, "Cehennem, geçmeyi reddeden zaman ve onun geçmesini beklemenin çekilmezliğidir," "Öldürmek kadar eksiksiz ve dolaysız bir sevinç yoktu. Sırf bunun düşüncesi bile her şeyden daha güçlüydü," gibi cümlelerle pekiştiriyor.

Bir adrenalin gerilimi içinde okunan kitapta, Kabil ve Habil'den başlanarak dinlerin öldürmeyi teşvik edip etmediği, hayvan öldürmekle insan öldürmek arasında fark olup olmadığı yalın bir felsefe diliyle sorgulanıyor. David Vann, üç günlük bir av hikâyesinde, dünyanın kuruluşundan günümüze kadar geçen sürenin ahlakını irdelerken, bir yandan da erişilmesi güç güzellikteki doğa betimlemeleriyle sanatının doruğuna çıkıyor.

Buradan satın alın; David Vann - Keçi Dağı

Bu kitapla ne içilir: Buz gibi su içilir anca

Bu kitapla ne dinlenir: Talking Heads - Psycho Killer

David Vann - Pislik

"Pislik," İngilizcesi ve kitabın orijinal ismi Dirt gibi kullanımına göre farklı şeyleri tasvir etmek için kullanılabilen bir kelime. Kitabın anlatıcısı ve ana karakteri Galen da Samsara ile kafayı bozmuş, 20 küsür yaşında olmasına rağmen pek bir şey görüp geçirmemiş, evire çevire Nirvana'ya erişimine yardım edeceğini düşündüğü kitapları okuyan, ilk baştan da sevimsiz olsa da sonradan iyice "pislik" olan bir karakter. Kitabın en büyük pisliği oydu bence, ama annesi, teyzesi ve memelerini sallayarak istediğini elde etmeye alışmış olan 17 yaşındaki kuzeni de ondan aşağı kalır değil açıkçası.

Kitabı sizin için rezil etmeden, spoiler vermeden söyleyebileceklerim bu kadar aslında. Ancak şunu ekleyebilirim ki en son Ian McEwan'ın Yabancı Kucak isimli romanını okuduğumdan beri böylesine şaşırmamış, böylesine allak bullak olmamıştım. David Vann'ın okuduğum ilk kitabıydı ve bu yazarı okumak istememin nedeni de kendi hayat hikayesiydi aslında...

Vann, 1966 yılında Alaska'da doğmuş. Alaska deli merak ettiğim bir yer olduğundan daha kafadan bir puan aldı benden zaten. Bir de başından tarif etmeye uygun sıfat bulamadığım olaylar geçmiş... Vann'ın üvey annesinin annesi, kocası onu en az on yıldır sevmediğini ve aldattığını itiraf ettikten sonra önce adamı, sonra kendisini vuruyor. Vann'ın babası ise telefonda üvey annesine "seni seviyorum ama sensiz yaşayamam" dedikten sonra tetiği çekip kendini öldürüyor... Üvet anneannesinin intihar notları Vann'daymış. Kadın önce yalnızca kendini öldürecekmiş ama sonra kocasını da öldürmeye karar vermiş. Sonra da babası gitsin kendisini öldürsün... Olaylara bakar mısınız?!

Çocukluğundaki bu olayların travmasını 20 yıl boyunca atlatmaya çalışan Vann, çareyi yazmakta, gerçekle kurguyu bir araya getirerek okurların aklını almakta bulmuş. İyi ki de bulmuş. Pislik, asabımı inanılmaz derecede bozdu. Hatta bir ara isyan edip salonun öbür ucuna fırlattım kitabı ama dayanamayıp gittim aldım aynen geri. Okurken şaşırmak, ağzı açık kalmak isteyenler, hayatın kendisinin ve kurgunun yalnızca çiçekler, böcekler, mutlu sonlar olmadığını hatırlamak için ideal bir kitap. Şu an Caribou Adası'nı da çok merak ediyorum; hem korkuyorum, hem okumak istiyorum.

Tanıtım Yazısı:

Pislik'te, pek çok insanın toz kondurmadığı, hatta kutsal saydığı aile kurumunun, işlevini yitirmiş bir örneğiyle karşı karşıyayız. Normal bir hayata sahip olmaya çalışan bir gencin, ailesindeki şiddet ve sevgisizlik sarmalında adım adım insanlıktan çıkmasına tanık oluyoruz. İlk sayfalardan itibaren kendini hissettiren kara mizah, yavaş yavaş yerini psikolojik dehşete bırakıyor. Yazarın ustalıklı dili sayesinde, genç Galen'ın çektiği acıları iliklerimizde hissediyor, geçirdiği dönüşümde ona eşlik ediyoruz. 

Bir İntihar Efsanesi ve Caribou Adası'na ev sahipliği yapan Alaska'nın buz gibi soğuğu, Pislik'te yerini, California'nın yapış yapış sıcağına bırakıyor. Bu iklim değişikliği kitabın atmosferine yansıdığı gibi, yazarın tarzına da damgasını vurmuş. Pislik, farklı ve şaşırtıcı bir David Vann kitabı.

Buradan satın alın; David Vann - Pislik

Bu kitapla ne içilir: Antidepresan

Bu kitapla ne dinlenir: The Cars - Drive